Hermina Wil(le)ms 1869 - 1929

Geboren 02-03-1869 te Puijflijk (RK

Huwt 22 Feb 1889 te Herpen met Johannes Lee, van der

Overleden 06 Mar 1929, Herpen

Vader Theodorus Wilms

Hermina Wilms

Geboren te Puijflijk (Gld) als dochter van Theodorus Wilms en Wilhelmina van Leeuwen. Haar ouders scheelde 38 jaar in leeftijd wat kan wijzen op een economische keuze. Wilhelmina van Leeuwen was namelijk onegt geboren en kon niet erven omdat kinderen die buiten het huwelijk geboren waren volgens de toenmalige regelgeving in Nederland geen recht hadden op een erfenis. De moeder van Wilhelmina van Leeuwen was Theodora van Leeuwen. In de tijd dat Wilhelmina ter wereld kwam moest bij de bevalling op het zwaarste moment door de vroedvrouw de naam van de vader gewonnen worden. Theodora was echter een zeer sterke vrouw en heeft haar kaken stijf op elkaar gehouden. De broer van Theodora was bij de bevalling aanwezig en heeft het kind na de bevalling bij de gemeente aangegeven. Wilhelmina kwam zodoende als onegt op haar geboorteakte en verloor daarmee verschillende rechten. Om ervoor te zorgen dat je toch nog goed terecht kwam was het beter met een oude welgestelde man te trouwen. Dat gebeurde veel in de 18e en 19e eeuw. Wilhelmina trouwde dus met Theodorus WIlms die 38 jaar ouder was.

Het leven is zwaar

op 19 jarige leeftijd verliest Hermina haar vader en moet ze samen met moeder verder door het leven. Het kan zijn dat het huwen met Johannes van der Lee daarom ook deels een economische reden heeft gehad alhoewel ik echte liefde daar niet bij uitsluit. Er zit namelijk net 6 maanden tussen het versterven van vader en het huwen van Johannes.

Moeder heeft tijdens het versterven van haar man een paar kinderen die nog in de pubertijd of net uit de pubertijd waren. Dat was erg zwaar in die tijd en kon rampzalige gevolgen hebben. In die tijd bestond er nog geen sociaal vangnet (bijstand) en ook geen algemene nabestaandenwet.

Voor Hermina was het dus wel degelijk belangrijk om zo snel mogelijk te trouwen met een man die haar kon onderhouden. In die tijd was men aangewezen op de armenzorg geleid door de kerk of particuliere liefdadigheid (bedeling) Dit was vaak net genoeg voor wat brood en brandstof en ging vaak gepaard met grote sociale schande.

Kinderen vanaf 12 jaar werden in die tijd gedwongen om te gaan werken en op die manier een klein rotcentje binnen te brengen. Hiervoor werkten ze dan 12 tot 14 uur per dag in fabrieken of werkplaatsen.

Alleenstaande moeders (weduwen maar nog erger: ongetrouwde of verlaten moeders) stonden destijds laag op de sociale ladder. Het was dus zaak om zo snel mogelijk te hertrouwen om te kunnen ontsnappen aan de bittere armoede, vaak uit economische noodzaak en niet zozeer uit liefde.

Verschuiving van rollen

De oudste zoon kreeg in die tijd de rol van hoofd van het gezin en de oudste dochter moest dan vaak de kinderen binnen het gezin verzorgen. Dit heeft er vaak toe geleid dat gezinnen moesten verhuizen naar goedkope krotwoningen. De combinatie van hard en zwaar werk, slechte hygiene en eenzijdige voeding maakte zulke gezinnen erg kwetsbaar voor dodelijke ziekten zoals tuberculose en cholera.

Disclaimer

Van Hermina is er in de archieven erg weinig informatie te vinden. Bovenstaand verhaal is dan ook een reconstructie naar de geschiedenis van die tijd in combinatie met de informatie die wel gevonden is. Feiten zoals geboorte, huwelijk en versterving is uit de archieven gehaald, de invulling van het leven is een geschiedschrijving en hoeft in het geval van Hermina niet helemaal waar te zijn.