Adolf Horst Gunther
(Frans) van den Akker
 
https://www.vdlugt.eu - © Mark van der Lugt 2026

Adolf Horst Gunther van den Akker 1941 - 1986

Geboren 19-03-1941
Overleden te Arnhem 14-11-1986
Vader niet bekend
Moeder Dorothea van den Akker
 

Adolf Horst Gunther (Frans) van den Akker, het kind van de rekening

Frans van den Akker werd in maart 1941 geboren als Adolf Horst Gunther van den Akker, zoon van Dorothea van den Akker. Zijn eerste levensjaren werden sterk
bepaald door de Tweede Wereldoorlog. In september 1944, tijdens de Slag om Arnhem, gaf de Duitse bezetter opdracht de stad te ontruimen. De bevolking moest
huis en haard verlaten. Arnhem was zwaar getroffen door de gevechten en veel inwoners konden lange tijd niet naar hun woningen terugkeren. Frans was toen
ongeveer drieënhalf jaar oud. Volgens de familieoverlevering bevond hij zich tijdens de evacuatie samen met zijn moeder Dorothea en zijn grootmoeder Wilhelmina
Johanna van den Akker in een schuilkelder. Daar waren ook Christoffel van der Lugt en zijn vrouw Anna Maria Braxhoofden aanwezig.
 

Een nieuw gezin

Volgens het verhaal dat binnen de familie bewaard is gebleven, vertrouwde Dorothea haar zoontje tijdens deze chaotische periode toe aan Christoffel en Anna Maria.
Frans zou weinig meer bij zich hebben gehad dan zijn kleren en een klein briefje. Naar dit briefje wordt nog altijd gezocht. Er bestaat ook een familieverhaal dat bij de overdracht een geldbedrag betrokken zou zijn geweest. Hiervoor is vooralsnog geen bewijs gevonden en daarom moet dit als familieoverlevering worden beschouwd.
Het jongetje, dat aanvankelijk Adolf heette en Duits sprak, groeide vervolgens bij de familie Van der Lugt op en werd later Frans genoemd. Hoe moeilijk de beslissing
van Dorothea moet zijn geweest, kunnen we alleen vermoeden. Wel kreeg haar keuze kort daarna een tragische betekenis. Dorothea overleed op 16 mei 1945,
slechts 26 jaar oud. Ongeveer twee weken later overleed ook haar moeder, Wilhelmina Johanna van den Akker. De precieze doodsoorzaken zijn nog niet bekend.
Frans verloor daarmee kort na het einde van de oorlog zowel zijn moeder als zijn grootmoeder. Bij Christoffel en Anna Maria vond hij het gezin waarin hij verder
zou opgroeien.
 

Van naturalisatie naar dienstplicht — Adolf Horst Gunter van den Akker

Het voorjaar van 1964 moet voor Adolf Horst Gunter van den Akker een bijzondere periode zijn geweest. Hij was geboren op 19 maart 1941 in Arnhem en woonde
daar als jongeman nog steeds. In de officiële stukken wordt zijn beroep vermeld als zwakstroommonteur. Maar begin 1964 stond er iets te gebeuren dat zijn juridische
positie in Nederland voorgoed zou veranderen: Adolf zou Nederlander worden. Zijn naam verscheen samen met die van negentien anderen in Kamerstuk 7556, het wetsvoorstel Naturalisatie van A. H. G. van den Akker en anderen. In die tijd was naturalisatie niet slechts een administratieve handeling bij een loket. Voor het verkrijgen
van het Nederlanderschap was in zijn geval een wet nodig, die door zowel de Tweede als de Eerste Kamer moest worden behandeld. Op 4 februari 1964 kwam het
voorstel bij de Tweede Kamer binnen. Bij het voorstel hoorden een Koninklijke Boodschap, het ontwerp van wet en een Memorie van Toelichting. Lang hoefde Adolf
op de uitkomst niet te wachten. Op 12 februari nam de Tweede Kamer het wetsvoorstel zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming aan. Daarna was de
Eerste Kamer aan de beurt. Het voorstel kwam daar op 18 februari 1964 binnen en werd nog diezelfde dag, eveneens zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke
stemming, aangenomen.
Twee dagen later, op 20 februari 1964, werd de wet vastgesteld. Koningin Juliana en minister van Justitie Y. Scholten ondertekenden de naturalisatiewet.
 
In Staatsblad 1964, nummer 51 werd vervolgens officieel vastgelegd: “De hoedanigheid van Nederlander wordt bij deze verleend aan:
van den Akker, Adolf Horst Gunter, geboren te Arnhem (Gelderland) 19 maart 1941, zwakstroommonteur, wonende te Arnhem, provincie Gelderland.”
 
Daarmee kreeg Adolf, kort voor zijn drieëntwintigste verjaardag, de Nederlandse nationaliteit. Een nieuwe nationaliteit, nieuwe verplichtingen Aan het Nederlanderschap
waren echter niet alleen rechten verbonden. Voor jonge Nederlandse mannen gold destijds ook de militaire dienstplicht. En juist daar duikt twee maanden later een
bijzonder familiehistorisch document op. Er is een beschadigde, maar nog goed leesbare briefkaart van het Departement van Defensie bewaard gebleven. De afzender
is de Militaire Bloedtransfusiedienst van de Militair Geneeskundige Dienst in Amsterdam-Slotervaart. Of hij daadwerkelijk heeft gediend wordt nog onderzocht.
 
Frans van den Akker overleed in november 1986, op 45-jarige leeftijd.
 
Zijn levensverhaal begon midden in een oorlog, met een moeder die haar jonge kind aan anderen toevertrouwde
in een tijd van grote onzekerheid. Over de precieze omstandigheden zijn nog vragen, maar de herinneringen
die binnen de familie zijn doorgegeven vormen, naast de historische feiten, een belangrijk deel van zijn
geschiedenis.